Patchwork nedir, nasıl yapılır?

patchwork

Patchwork, yastık, yorgan, nevresim süsleme sanatıdır. Sanat diyoruz, çünkü gerçekten el emeği isteyen ve güzel desenler çıkartmak için oldukça fazla uğraştıran meşakatli bir iştir patchwork. Türkiye’de ve Hindistan’da oldukça yaygın olarak kullanılan patchwork süslemeleri yakın tarihte avrupa ve ABD’de yaygınlaşmaya başlamış durumdadır, bunun yanı sıra ülkemizde patchwork yapılarak yurt dışına ihracat yapan küçük ölçekli şirketler bulunmaktadır.

Kumaş Patchwork Malzemeleri Ve Yapılışı

Çeşitli desenlerde kumaş parçaları, elyaf, dikiş iğnesi ve toplu iğne, her evde bulunan dikiş ipi, makas, boyasız etiketsiz düz kahve rengi karton.

9 adet kareden oluşacak olan çalışmamızda, köşe kısımlardaki kareler iki adet üçgene, ortalardakiler ise iki dörtgene bölünmüş şekilde olacak. Karton üzerine kalem yardımıyla üçgenler, kareler ve dörtgenler çiziyoruz. Bu çizimlerin bir oranı yok, yani kare beş tane, üçgen altı tane olsun gibi bir kaidemiz yoktur.

Bu şekilleri kumaş üzerine koyarak kenardan 1,5 cm dikiş için pay bıraktıktan sonra kumaşlarımızı kesiyoruz.Kumaşa arka kısımdan yerleştirdiğimiz kartonları kumaş ile bütünleştirerek dikiyoruz. Kumaş kartonu kaplayarak onun şeklini alıyor.

Patchwork yöntemi ile yapılan halı

Parçalarımızı dikkatli bir şekilde bir birlerine tutturuyor ve dikiyoruz. Üçgen ve kareleri internet üzerinden yapacağınız araştırma ile bulabileceğiniz patchwork şablonuna göre yerleştiriyoruz.

Parçaları bir birine ekleme ve dikme yöntemiyle elde ettiğimiz kare ve üçgenleri şablonumuza göre dizdik ve bunları patchwork yapacağımız elyafın üzerine yerleştiriyoruz. Kartonların dikişlerini dikkatlice yanlardan söküyor ve aynı zamanda kumaşlarımızı elyafın üzerine dikiyoruz.

Elyafın patchwork yapılan kısımları dışında kalan yerlerini 1 cm boşluk bırakara kesiyoruz. Elyaf ile beraber istediğimiz nevresimin uç kısımlarından birer santim elyafın içine gelecek şekilde tutarak dikiyoruz.

Patchwork işlemimiz böylelikle bitmiş oluyor. Eskiden kadınlar yeni evlenecek kızlarının çeyizleri için bunları hazırlar veya hazırlatırlarmış. Bu güzel geleneği devam ettirmek yeni nesil için zor görünse de umuyoruz ki yüz yıllarca bu kültürü kaybetmeden devam ettirebiliriz.

Patchwork Tarihçesi

Osmanlı zamanında, bizim topraklarımız olan Saraybosna’da ilk patchwork örneklerinin görüldüğüne dair güçlü bulgular vardır. Bu dönemde Saraybosna’da patchworkün ilk örnekleri olarak kabul edilebilecek elbise üzerine işlenmiş desenler bulunmuştur. O dönemlerde kimi insanların geçim kaynağı haline gelen patchwork işleri hızla tüm Osmanlı topraklarına yayılmıştır.

Patchwork yöntemi ile yapılan koltuk takımı

Osmanlıdan çok daha önce patchworkün atası olarak kabul edilebilecek örnekler yine bir Türk devleti olan Selçuklular da görülmektedir. O dönemlerde kullanılan teknik parçaları birleştirerek dikmekten daha çok ayrı ayrı dikmek şeklindedir.

Bu bilgilere dayanarak patchworkün doğu kökenli bir el işi olduğunu söyleyebiliriz. Avrupa’da ilk patchwork örnekleri 1600’lerde Hindistan üzerinden şık kumaşların avrupaya getirilmesiyle ortaya çıkıyor. Rivayet odur ki o dönemde avrupaya bu kumaşları taşıyan Hintli köleler arasında ki müslümanlar Selçukluların sanatı olarak onlara bu tarz işleri sunmuşlardı. Avrupaya gelen bu kumaşlar o kadar pahalıydı ki onlarda artan kumaşları bile değerlendirmek istediler sonuç olarak Hintli kölelerin anlattıkları doğrultusunda patchwork yaparak bu kültürü sahiplendiler.

Aynı dönemlerde uzak doğu ülkeleri arasında da patchwork yayılmaya başlamıştır özellikle Japonya’da Geyşa denilen, erkeklere hizmet etmek için özel eğitimler alarak yetiştirilen genç kızların elbiselerinde hep patchwork teknikleriyle oluşturulmuş desenler görülmektedir. Kadınlar için yeni bir moda akımı olarak hızla tüm dünya ülkelerinde yayılan patchwork her yörede farklı manalar kazanarak, oldukça çeşitli bir almış ve kültürlere direkt olarak etki göstermiştir. Bizlerin patchwork konusunda ilk çalışmaları yapan insanlar olarak bu guzide sanata isim bile verememiş ve hala yabancı isimle anıyor oluşumuz oldukça üzücüdür.

25 / Tem / 2018

Yorum Yazınız